شنبه 30 اردیبهشت 91  4:30 عصر

نقد داستان «آب انبار » ،تازه ترین اثر هوشنگ مرادی کرمانی

در چشم من این داستان ،یک پوسته دارد و یک هسته .پوسته، همان است که زنجیره ی حوادث را در مکتب خانه و شهر ،نشان می دهد .از این دید می توان گفت داستان آب انبار گونه ای باز آفرینی سال های پار و پیرار نویسنده و آمیختن آن با حکایتی از ادبیات کهن است . این نگاه ،داستان را در سطح ، نگه می دارد و همه ی پویه ها و گفته های اشخاص در معنای برونی واژه ها و کلام دریافت خواهد شد و خواننده به نهان خانه ی شخصیت ها و لایه های دنیای متن، گام نخواهد گذاشت .

 در این نوع نگرش ، همه چیز به این جا می انجامد که کودکانی در مکتب خانه دور از چشم مکتب دار با هم بازی می‌کردند. یکی برای دست یابی به حلوا صدای سگ در می‌آورد و آن دیگری به او حلوا می‌داد تا این کار را تکرار کند . معلم مکتب در این میان سر می رسد و سرزنش و عتاب آغاز می شود.و دیگر ماجرا.

 شاید بر پایه ی «قصه های مجید » ، « داستان آن خمره » و دنیای حاکم بر فضای ذهن و زبان نویسنده و آثارش ،این گونه گفته شود که قصه های مرادی کرمانی، ژرفا و عمق ندارند و شخصیت ها نیز چند سویه و چندلایه نیستند و برهمین بنیاد آب انبار را هم از بیرون ببینند و ساختمان برونی آن را به یاد بسپارند.

اما گمان من این است که برای پی بردن به پیام اصلی داستان آب انبار باید از پلکان آن به زیر رفت تا لایه ی زیرین و خنکای نسیم چهره نواز آن را پس از بر آمدن و چشم به دنیای بیرون گشودن ، به دیده ی دل درک کرد.از این رو به نظر می رسد مرادی کرمانی از خاطره پردازی و روایتگری آمیخته به شوخی و طنز در قصه های پیشین ، عبور کرده است .به فراخور سن و سالش ،ژرفای نگاه وپختگی محتوایی نوشته اش فزونی گرفت و اکنون او همان شیخی است که پس از آموختن ادبِ درس، به تادیب و تیمار نفس درون خود و دیگران به رسم جوانمردان و فتیان ، رو می آورد....

یادآوری : آن چه خواندید بخشی از نقد و تحلیل من از کتاب : آب انبار ،مرادی کرمانی ،هوشنگ، انتشارات معین ،چاپ اول ،تهران ،1391، است، کامل این نوشته به زودی منتشر می شود .

یکشنبه 24 اردیبهشت 91  5:38 عصر

کودک، هنگام انجام دادن کارها و بازی ها با خود گفت و گو می کند.این گفت وگو تا هفت سالگی به صورت گفتار خودبنیاد و از آن پس به شکل گفتار درونی  ،جلوه  می کند .زبان در این فرایند از راه نقش تنظیم گر خود ، حل مساله و گره گشایی  را آسان می سازد .

آزمایش ها نشان می دهد که کودکان برای رسیدن به هدفی که همراه با حل مساله ای عملی است ،هم زمان از گفتار و عمل وکردار بهر می گیرند، بدان سان که وقتی دست یابی به هدف دشوار می شود و شرایط ، رفتار کودک را پیچیده می کند ، گفتار کودک افزایش می یابد .در پویه های دشوار حل مساله ،نخست گفتار خودبنیاد که هدفش تحلیل و بررسی اکنون است ،فزونی می گیرد ،سپس گفتار ، نقش ساماندهی برای چیره شدن بر وضعیت را به خود می گیرد.

گفتار ، دستکاری موثر پدیده ها را برای کودک آسان می سازد و رفتار خود کودک را نیز به سامان و هماهنگ می کند . درفرایند حل مساله ،وقتی گفتار به کمک عمل می آید، کودک به جای دستکاری مستقیم  ،فرایند روانی پیچیده ای را به کار می گیرد . این فرایند پیچیده سبب می شود انگیزش های متوقف شده ی درونی مجال رشد یابند و آشکارشوند. پیوند زبان با فرایندهای ذهنی حل مساله و ادراک ، به اندازه ای  است که روان شناسان زبان براین باورند که کارو کردارآگاهانه بدون زبان ممکن نیست .

«ویگوتسکی » می گوید (وزیرنیا،زبان شناخت ،ص 175): کودکان مساله ی عملی را به کمک چشم ها و دست ها به اضافه ی گفتارشان حل می کنند .

سه شنبه 5 اردیبهشت 91  9:47 عصر

                                          ای دل

       ای دل ،بنال بر دل نالان فاطمه            افغان نما ، ز حسرت افغان فاطمه

  برباد رفت ،غنچه ی گلزار مصطفی            برخاک خفت ،لاله ی بستان فاطمه

ابری به نوبهار ،نباریده  در چمن                   چون بارش دو دیده ی گریان فاطمه

خورشید را به آتش محنت، فرو نشاند             آهی که خاست از دل سوزان فاطمه

                                      آگه بود ز درد غریبان ، دل غریب

                                      واحسرتا  ، ز درد غریبان فاطمه

                   مقتل منظوم فدایی مازندرانی، ص 307،چاپ انتشارات فرتاب ،تهران ،1389

جمعه 26 اسفند 90  10:53 صبح

ای خدای پاک و رحمان ،حال ما نیکو بگردان

سال 90 هم گام های واپسینی خود را برمی دارد  و از خانه و کاشانه ی من و شما دور می شودو به گنجینه ی تاریخ و صندوقچه های مادربزرگ راه می یابد.

هرچه بود گذشت :

از دی که گذشت هرچه گویی خوش نیست            خوش باش و ز دی مگو که امروز خوش است

حال و اکنونمان را در یابیم و از خدای بزرگ ،خوش بختی ،تندرستی ، شادان دلی و نیک فرجامی، آرزوی کنیم .

نوروز از کهن ترین جشن های ایرانی است که با امروزه با فرّ و فروغی آیینی در ایران وجهان برگزار می شود .رسم و راهی است که از آفرینش الهی درس می گیرد و

 بر این باور است که با نو شدن دنیا در چنین دمی، انسان ها نیز این نوزایی را در تن و جان خود به کار گیرندوهمراه با خانه تکانی ، تکانه هایی در دل ها پدید آورند و

بنیاد نوروز ایرانی بر مهر و نواخت انسانی استوار است بنابراین ،پالایش درون ،نیکوترین ره آورد نوروزی است .به جای بالارفتن از دیوار خانه و گردروبی از شیشه ها ،

زنگار از زخسار حق بین دل برداریم  و از درگاه پروردگار پاک بخواهیم که ما را از لغزش ها و لغزشگاه ها در امان نگاه دارد و دلی بی کینه و زلال به ما ارزانی فرمایید .

ای خدای پاک و بی انباز و یار             دست گیر و جرم ما را درگذار

نوروز بر همه ی ایرانیان گرم دل و مهربان ،فرّخ تر از پار و پیرار و اکنون باد .

پنج شنبه 4 اسفند 90  7:10 عصر

یکی از نیروگاه های بنیانی در ایران ،زبان پرتوان فارسی است . هسته ی این نیروگاه شگرف زبان، واژگان آن زبان است

که ما آن را قلب هر زبان می دانیم . بنابراین ،حفظ و نکوداشت و کاربری درست کلمات زبان ملی،کمک به سرزندگی و

پویا سازی قدرت و عظمت زبان است . در این میان، نقش برخی نهادهای رسمی فرهنگی – آموزشی و علمی، بسیار پر اهمیت است .

غنی سازی و زایایی زبان فارسی امروز به غیرت و خودباوری و بازگشت به خویشتن ایرانیان ، به ویژه دانش آموختگان ،

بازبسته است زیرا بسیار دیده ایم و شنیده ایم که برخی دانشگاه دیدگان در سخن و نوشته ی خود ،

تلاش دارند تا خود را با به کارگیری واژه های بیگانه اثبات کنند، تو گویی اگر همان معنا را با الفاظ شیرین و همه کس فهم فارسی بیان کنند ،

شأن خود ساخته ی علمی شان را از کف می دهند ،اما راست آن است که اینان در پس واژگان زبان بیگانه به ویژه زبان انگلیسی

که امروزه چونان انگلی به جان زبان های دنیا افتاده ،

سنگر گرفته اند و اگر آن سنگر و پرده برافتد، چیزی برای نمایاندن و گفتن ندارند .

حال آن که اگر به هسته ی نیروگاه عظیم زبان فارسی رو بیاورند ،زیبایی و شکوه و فریبایی آن را درخواهند یافت و

آن چه را در جاهای دیگر جست و جو می کردند ،نزد زبان مادری وملی خویش خواهند دید.

سال ها ، دل طلب جام جم از ما می کرد          آن چه خود داشت ،ز بیگانه تمنا می کرد

چهارشنبه 19 بهمن 90  8:15 عصر

 آنان که به من بدی کردند ،مرا هوشیار کردند.

آنان که به من انتقاد کردند، به من راه و رسم زندگی آموختند.

آنان که به من بی اعتنایی کردند ،به من صبر و تحمل آموختند .

آنان که به من خوبی کردند ،به من مهر و وفا آموختند .

پس خدایا! به همه ی اینان که باعث تعالی دنیوی و اخروی من شدند،

خیر و نیکی دنیا و آخرت عطاکن.      (شهیدچمران)

جمعه 14 بهمن 90  11:19 صبح

زبان، پیکره  و  روحی دارد ، کالبدی دارد و قلبی که در این کالبد است و این همه ، هویت زبان را سامان می دهد.

 واژگان ،قلب زبان به شمار می آیند ، قلب زبان ، نمودگار هویت اوست .اگر ما براین باوریم که زبان رمز هویت ملی ماست ؛

هویت زبان ،واژه های آن است . بنابراین ،می بینیم که هویت ما به هویت زبان ،گره خورده است . به دیگر سخن ،

زبان رمز هویت ملی و نمودگار ناموس فرهنگی ماست ؛از این رو است که در هنجارهای باورشناختی و جامعه شناختی ما ،

آن که ناموس هویتی وفرهنگی خویشتن را پاس نمی دارد ، خوش نام نیست . پس غیرت ملی- زبانی خویش را برانگیزانید

و در کاربست واژگان نامحرم و بیگانه روی ،هوشیار باشید.

پنج شنبه 22 دی 90  7:36 عصر

سری به مقتل فدایی مازندرانی می زنیم و شما را با اربعینیات این مرثیه سرای بزرگ همراه و همنوا می سازیم:

 

زین غم همی نه دیده ی اهل جهان گریست

                   یک اربعین به ماتم او آسمان گریست

 هر دل که بود از غم اوناله کرد سر

                  هرکس که بود در همه کون و مکان گریست

 پشت کمان ز بار غم او گرفت خم

                 نوک سنان به سوز دلش بی گمان گریست

 تیر ستم نشست چو بر غنچه ی لبش

                 تنها همین نه غنچه ، گل و گلستان گریست

 گردون ز درد آن سر بر نیزه ، برتپید

                هامون ز زخم آن تن در خون تپان گریست

 از زین فتاد قامت اکبر چو بر زمین

                 آن لحظه چرخ پیر  بر آن نوجوان گریست

                                                                                                                                                                  مقتل منظوم فدایی مازندرانی ،ص 253

پنج شنبه 8 دی 90  12:48 عصر

معرفی برگزیدگان نهمین جشنواره کتاب‌های  رشد 

مراسم اختتامیه نهمین جشنواره «کتاب‌های آموزشی رشد» با هدف معرفی  کتاب‌های برگزیده، نویسندگان و ناشران برتر در حوزه تالیف و نشر کتاب‌های آموزشی برگزار شد.-

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، در نهمین جشنواره «کتاب‏های آموزشی رشد» ، 1848 کتاب آموزشی به دبیرخانه طرح «سامان‌بخشی کتاب‌های آموزشی» ارسال شدند.
 

اسامی برگزیدگان نهمین جشنواره «کتاب‌های آموزشی رشد» به این شرح است؛

گروه آموزشی زبان و ادبیات فارسی:

ـ کتاب «مقتل منظوم فدایی مازندرانی» اثر فریدون اکبری شلدره‌ای، انتشارت فرتاب

ـ کتاب «قصه‌های شیرین شاهنامه فردوسی» اثر اسدالله شعبانی، انتشارات پیدایش

ـ کتاب «آرایه‌های ادبی به زبان تصویر(بیان ـ بدیع و قالب‌های شعر)» اثر سعید همایونفر، انتشارات مبتکران ـ پیشروان

یکشنبه 4 دی 90  9:40 عصر

دگر بار یاری دادار ،کارگر افتاد و کتاب ارجمند سوگنامه ی عاشورایی ، مقتل فدایی مازندرانی

            در نهمین جشنواره ی کتاب های رشد که روز 4دی 1390در تهران برگزار شد 

              به عنوان اثر برگزیده ، در رشته ی زبان و ادب فارسی انتخاب گردید.

(میرزا محمود فدایی از بزرگ ترین مرثیه سرایان ادب عاشورایی عهد قاجار است که زبان شعری او کاملا تصویری است.

کلیات این اثر ،نخست بار از سوی نشر فرتاب در سال1388 در تهران به چاپ رسید). 

          بود این نظم «محمودی»قرین صوت داوودی              

                            که از الطاف معبودی به سویش التفات آمد  . ( مقتل ،ص426)