سفارش تبلیغ
صبا
زبان آموزی

خود رأی، در خطا و اشتباه فرو می افتد . [امام علی علیه السلام]

نوشته شده توسط:   ف - اکبری شلدره  

آونگ بر صلیب سوال- 10
شنبه 95 آبان 8  4:5 عصر

درنگی در خودارزیابی‌های درس دهم علوم و فنون پایه ی دهم

1- بررسی نمونه‌ها از دید آهنگ و موسیقی...

الف: رودکی: بوی جوی مولیان آید همی.............................................................................

  ب: سعدی: ای ساربان آهسته ران کارام جانم می‌رود................................................................

 پ: حافظ: شب تاریک و بیم موج و گردابی چنین هایل...........................................................

 ت: فردوسی: بیا تا همه دست نیکی بریم......................................................................................

            ث: سعدی: ای مهر تو در دل‌ها، وی مهر تو بر لب‌ها..................................................................

نمونه متن

ویژگی آهنگ و موسیقی

بوی جوی ...

آهنگ، بُرش‌های هجایی کوتاه و تقریباً تندی دارد و گویی این معنا را به کمک موسیقی می‌خواهد به شونده برساند که « برخیز و بیا».

ای ساربان...

موسیقی و آهنگ این شعر ملایم و با کشش و امتداد آوایی همراه است.

شب تاریک...

گام‌های آوایی این شعر، کوتاه و پی در پی هستند و درنگی منظّم در میانه دارند؛ همین لَخت‌های آهنگین، توازن پاره‌های کلامی را نمایان می سازد.

بیا تا همه...

فشار آوایی و ضرب‌آهنگ کلام با کشیدگی و کوبندگی همراه است.

ای مهر تو در ...

در این جا، شاعر هر مصراع را به دو پاره‌ی آوایی متوازن، بخش کرده، ابتدای پاره‌ها را با کشش و پایان آن‌ها را با کوبش، همراه کرده است. همین ویژگی سبب شده است که شعر بار موسیقایی غنی و سرشاری داشته باشد.

توجّه: درک آهنگ و تشخیص پَست و بلند آوایی، کشش و امتداد، گسست و بُرش‌ پاره‌های موسیقایی، پدیده‌ای ذهنی است و به ممارست فراوان، تربیت هوش موسیقایی و پرورش حافظه‌ی شنیداری نیاز دارد و البتّه به فراخور حال‌های شنونده، ادراک نیز، رنگ و آهنگی دیگر به خود می گیرد. آن چه در این تمرین، مهم است تربیت شنیداری و هوشیارسازی شاخک های حسّ شنوایی دانش آموزان است؛ این کار، پیش درآمد کسب مهارت شناخت وزن و دست‌یابی به « گوش و هوش عروضی» است.

اکنون با بیان ویژگی‌های موسیقایی هر شعر، می توان در باره‌ی تفاوت یا شباهت آوایی و تناسب یا ناهماهنگی آن‌ها سخن گفت؛ این کار را برای ورزش‌های ذهنی بیشتر، به دانش آموزان واگذارید.

 2- بیان تفاوت عواطف و حسّ و حال حاکم بر فضای متن...

نمونه متن

ویژگی عاطفی و حسّ و حال متن

ای نفس ....

حالت عاطفی شاد، طرب انگیز و فرح‌بخشی دارد و گویی خبرخوشی را می‌خواهد برای شنونده، بازگو کند.

زین درد، ...

حال و هوای سوگ و اندوه، بر فضای شعر، چیره است. آهنگ سنگین و آرام، حالت سوگواری و مرثیه را برجسته‌تر می‌کند.

معشوقه ...

حسّ و حال حاکم بر فضای این شعر، حالت شور و نشاط، پایکوبی و شادی و بَهجَت درونی است.

حال دل ...

حسّی آرام، ملایم و لطیف دارد؛ همچون حالت کسی که سر فراگوش شما می‌آورد و به آهستگی از درد دل خویش سخن می‌گوید.

دیو پیش ...

حالت رسمی، خشک و مستقیم پندگویی و اندرز دادن بر فضای شعر، چیره است.

جهانا ...

حالت نکوهش از گردش ایّام و جفای روزگار، ناخشنودی آمیخته به درد و حسرت، ویژگی عاطفی این شعر است.

 توجّه: برای بیان تفاوت ها، نخست باید ویژگی عاطفی و حسّ و حال چیره بر فضای عمومی متن را تعیین کرد. با شناخت و توصیف فضای عاطفی متون، آنگاه می توان آنها را با یکدیگر سنجید و سپس شباهت و ناهمگونی حس و حال متن ها را گزارش کرد.

بنابراین، اصلی‌ترین مرحله، ارتباط با متن و درک فضای عاطفی آن است؛ این کار سبب می‌شود هنگام خواندن، با متن، هم‌حس شویم و با شخصیت‌های متن، هم‌ذات‌پنداری کنیم و محتوا را آسانتر، بفهمیم. پس از این مرحله، بازگویی تفاوت حسّ و حال متن، ساده است؛ مثلاً نمونه‌ی نخست، شاد و فرح‌بخش است و نمونه‌ی دوم حالتی اندوه‌گُسارانه و محزون دارد؛ باقی نیز به همین سبک و سان خواهد بود.

 



نظرات شما ()


لیست کل یادداشت های این وبلاگ
عدالت و جنایت
غم این خفته ی چند
چهلواره ی عاشورایی
خوانش و فهمش
متن های خوانش پذیر
آمده ماهِ محرّم
خوانش پذیری متون
این روزها
هوای مکتب خانه
آفرینش سراپا صنعت
کی بوده ای نهفته
نگفتم روزه، بسیاری نپاید
چگونه می نویسم
حکمت یا حافظه
چشم عقاب و دل شهباز
[همه عناوین(194)][عناوین آرشیوشده]

دوشنبه 96 آبان 29

کل:   244698   بازدید

امروز:   93   بازدید

دیروز:   328   بازدید

فهرست

[خـانه]

[ RSS ]

[ Atom ]

[شناسنامه]

[پست الکترونیــک]

[ورود به بخش مدیریت]

پیوندهای روزانه

وبلاگ ادبی [250]
سایت های ادبی [258]
گروه ادبیات فارسی [664]
[آرشیو(3)]

آشنایی با من

زبان آموزی

لوگوی خودم

زبان آموزی

دسته بندی یادداشتها

مقتل[2] . مقتل ، فدایی مازندرانی ، ادب عاشورایی . مقتل فدایی مازندرانی . مقتل فدایی مازندرانی ، نوحه ها . نگرش شبکه ای ، فارسی ششم، رویکردخاص،رویکردعام، برنامه ی درسی ملی . نوروز . واژه های مصوّب . آبشخور . آداب نوشتن ، هنجارهای درست نویسی . آموزش ، فراشناخت ، هداف ، مراحل . آهنگ، لحن، عاطفه و فضای حسّی متن، ادبیات، علوم و فنون . آوردگاه، علوم، فنون، ادبیات، فارسی، دهم . انشا ،توسعه ی تفکر و پرورش توانایی . ایران . ایستگاه سوم - علوم - فنون . تربیت . جشن . جنیدی . حافظ . خودارزیابی، پاسخ، علوم و فنون، ادبی، پایه ی دهم، کتاب درسی. . دگردیسی،فرارفتن،خاک شدن ،شکفتن،تیمار نفس سرگش . زبان . زبان آموزی،درهای علوم،حواس برونی . زبان، بافت ها و باروها، زمان.دگردیسی. . شعر فاطمی . صلاحی . صور خیال . طنز . علوم ، فنون، ادبیات، کارگاه، کالبدشکافی، فصل، پایه ی دهم . علوم و فنون، ادبی، خودارزیابی، تاریخ ادبیات . علوم، فنون، ادبی، خودارزیابی، دهم، قلمرو ها . علوم، فنون، ادبیات، کالبدشکافی، قلمرو ها، کتاب درسی . علوم، فنون، دهم، خوانش و نگارش . غزلیات شمس ، مولانا جلال الدین . فارسی دهم، کالبد شکافی، قلمرو ها . فدایی ، اربعین . فدایی مازندرانی . فدایی مازندرانی ، صور خیال ، شعر عاشورایی . فدایی مازندرانی، مرثیه، هلال غم، محرم . فرهنگستان . قرآن . کارگاه، تحلیل، علوم ،فنون، ادبیات، بازآموزی، یادیاری . کلیات، سوگ نامه، عاشورایی ، فدایی، مقتل منظوم . کودک . متن، جهان متن، رابطه، خوانش، چندآوایی . متن، مقام، حال و لحن . متن-خوانش پذیری- چندصدایی .

آرشیو

زبان آموری
عاشورایی
روش های یاد دهی - یادگیری
بهاریه
خواندن
مولوی جلال فرهنگ
فرهنگستان
نام ها و یاد ها
سپاس نامه
درودی چو نور دل
مهارت های نوشتاری

اشتراک

 

طراح قالب

www.parsiblog.com